Solempnitys

An brassa hwarvos yn kalender Gorsedh Kernow yw an solempnita mis Gwynngala, mayth yw degemerys Berdh nowydh hag yw res gobrow an kesstrifow ha’n pewasow moyha. Gwrys yw ev yn-mes, mars yw teg an gewer, yn le dyffrans yn Kernow pub bledhen.

Y hwra fydhya Gorsedh Kernow meur yn skoodhyans ha kesoberyans an kemenethow a’n le ha’n Kowethasow Kernow Goth dhe formya an solempnitys ma.

Wostalleth, Berdh an Orsedh a geskerdh dhyworth an le may hwrussons i gwiska y’ga fows bys yn Park an Orsedh, le may formyons kylgh bras, mayth yw desedhys orth y boynt north-est arethva (An Garrek). Omma y kevir an Bardh Meur, Kannas Bardh Meur, Skrifennyas an Orsedh ha’n kanasow a-dhyworth Kembra ha Breten Vyghan.

Komendyans an solempnita yw gwrys dre dhynnargh dhe’n Orsedh gans Mer an Dre po Konseler aral a vri, hag yw degemerys ha res arta gans an Bardh Meur.

Y talleth an solempnita y honan gans galow arwodhek dhe’n peswar korn a’n Wlas, gelwys gans an Arwodhbardh ha senys gans an Kernyas. Hemm yw sewys a-dhistowgh gans Pysadow an Orsedh. Ena, an galow rag kres yw kriys gans an Bardh Meur, neb a wovyn teyrgweyth orth an Verdh, “Eus Kres?” Pan worthyp an Verdh teyrgweyth, “Kres!”, an Orsedh yw ygerys.

Y sew lemmyn “Unyans an Kledha.” Rag an rann ma an solempnita, yma kledha rynnys. Unn rann yw dres dhe’n Garrek gans kannas a Vreten Vyghan, ha’n rann aral gans Bardh a Gernow. An Bardh Meur a jun war-barth an dhiw rann ha ri an kledha dien dhe gannas a Gembra. Hemm yw dhe dhiskwedhes an unyans yntra Kernow, Kembra ha Breten Vyghan.

Lemmyn, fleghes yowynk a enter an kylgh dhe dhonsya, hag yw sewys gans an Arlodhes a Gernow, hembrenkys gans an Kledhevor a-dreus an kylgh, dhe ri dhe’n Bardh Meur manal a vleyjyow hag ys avel arwodh a ro Duw dhe dhenses. Ena y sew an gan, “Arta Ev a Dheu”. “Ev” yw Arthur, neb usi omma owth omdhiskwedhes avel an spyrys Keltek. Nessa, Kannas Bardh Meur a brof pysadow rag an Verdh re dremenas dres an vledhen usi passys. Aga henwyn yw lennys, ha kenys yw an hymna kovheans.

An Verdh nowydh yw lemmyn hembrenkys dhe’n Bardh Meur, neb a re dhedha aga henwyn bardhek hag a’s dynnergh y’n Kolji a Verdh. Wosa bos degemerys an Berdh nowydh dhe’n Orsedh, an kannasow dhyworth Kembra ha Breten Vyhan a re aga gorhemynadow dhe Orsedh Kernow. Yth yw hemma sewys gans an Riansow, hag ena y kenir an gan, “Hayl dh’Agan Mammvro”.

Kettel yw gosetrfennys an gan ma, y sew solempnita an Kledha. An Kledha rann-diwonys yw synsys yn-ughel ha’n Bardh Meur a sett dalghen ynno. Peub usti war an Garrek a omjun gans an Bardh Meur dre worra y leuv war y skoodh. Y’n kettermyn, pub Bardh a omderr dhyworth an kylgh hag omguntel yn ogas dhe’n Kledhevor, hag y’n keth vaner hag a wra an Verdh war an Garrek, gorra aga leuv war skoodh an Bardh usi nessa dhodho, may fo an Orsedh dhien omjunys dhe’n Kledha. Wosa bos govynnys gans an Bardh Meur dhe di aga lelder dhe Gernow, an Verdh a’n gwra gans garm.

Ena an Verdh oll a gan “Bro Goth agan Tasow”, hag a-wosa i a dhehwel rag daswul an kylgh.

An Garm Kres, kepar dell veu gwrys orth ygeryans an Orsedh, yw dasleverys, ha’n Orsedh yw derivys hy bos deges. An Verdh, ha’n ostysi a vri, a geskerdh dhyworth an park.

Pan viryn war solempnitys Gorsedh Kernow, tuedha a wren troha’n solempnita bardhek meur, mes, rag kressya aswonvos posek dres eghen ha skoodhyans dhyworth an werin leel, solempnita Gwarnyans yw synsys mis Ebrel kyns, ow terivas devedhyans an Kolji a Verdh diwettha y’n vledhen, wosa degemeres galow dhyworth, herwydh usadow, Mer an Dre. Kynth yw synsys ha’n Gwarnyans ha’n solempnita bardhek meur y’n keth dre po treveglos, y hyll dyffra tyller gwir an dhew solempnita, ow kregi war hwansow an werin leel ha war an myns a dus neb a wra dos, dres lycklod.

An Solempnita Gwarnyans

Solempnita Gwarnyans Gorsedh Kernow yw kehaval orth —mes kotta ages— an solempnita bardhek meur, byttegyns yma ynno an keth elvennow — dynnargh sodhogel gans kannas an vurjysi, galow an Korn dhe’n peder rann a Gernow ha’n galow Kres! Solempnita an Gwarnyans yw ynwedh an kynsa chons rag pub huni ena dhe weles piw re beu dewisys dhe representya an dre avel Arlodhes an Bleujyow hag yma pub prys dynnargh dhe Geltyon dhyworth Pow Sows ha tramor, kyns Bardh Meur Kernow dhe dhegea an solempnita gans pub huni ow kana “Bro Goth agan Tasow”, ow taskarma “Kres!”ha geryow diwettha an Bardh Meur “Erna dhyffyn arta war-barth”.

An solempnita Awen

An solempnita Awen yw displegyans a-dhiwedhes yn bewnans Gorsedh Kernow ha gwrys veu rag hy gasa dhe dhehweles dh’y gwreydh ha kuntel yn fordh le formel ages dell yw an vaner orth an solempnita bardhek meur synsys dalleth mis Gwynngala. Kuntellvaow kyns an solempnita meur na, avel dons meyn Boskawen an Woon yn Pluwveryan, An Hurlysi war Woon Fowydh ha’n Veyn Stryppel orth Pluw Vlus re ostyas solempnitys Awen arnowydh.

Awen yw ger keltek a styr yn Sowsnek “inspiration”, styrys gans nebes avel ‘spyrys a ver’, henn yw an teythi a vewnans ow sostena mellow essensek yntra tus, bewnans gonisogethek ha kemeneth. Yn solempnita Awen Gorsedh Kernow, an arwodh 3-dewyn Awen ow styrya Skians, Gwir haski Kerensa yw katalyth rag rann vovyadow down a’n skidyghtyans, mayth yw dynerghys peswar esel an gemeneth leel y’n kylgh bardhek.

Kosoleth a godh war an kylgh ha’n verdh ow kortos ena a dheu war-barth, ow keskerdhes yn lent ha kosel war-tu ha tyller an solempnita, ow treylya a-gledh hag a-dhyghow dhe formya an kylgh, a wra dynerghi ha degemeres Bardh Meur Kernow, baner Gorsedh Kernow ha’n westoryon arbennek, hebdha ma na via solempnita.  Yth hembrenkir an solempnita yn Kernewek, usi ow previ y’gan dedhyow dasserghyans gwir, gans geryow dhyworth an Hen Orseddau po Kuntellesow Bardhek a Gembra ha Kernow, sewys gans Pysadow an Orsedh.

Deklaryans a Gres a dhasfogell an solempnita tu ha Korn Gwlas, baner Awen ha wortiwedh “darvos kresel” an solempnita mayth ystyn dew henavek a’n gemeneth, neb re borthas bewnans leun, dhe dhew flogh a’n gemeneth “Lyver Bewnans” Gorsedh Kernow, tregh prenn lim kervys yn teg yn furv lyver ygor, ow representya ystynnans skians a unn henedh dhe’n nessa.

Wosa kana “Bro Goth agan Tasow”, Berdh Gorsedh Kernow a omdenn a’n kylgh, aga solempnita berr kowlwrys.