William Edward Chapman (Glywys Venta), 1936 – 2010

trubyt gans Kyns Bardh Meur Caradok (Jori Ansell)

Urdhys veu Ted yn Gorsedh Kernow orth Plen Pyran y’n vledhen 1992, ow kemeres an hanow bardhek Glywys Venta. Hemm a gesunyas diw elven a vri yn y vewnans, pluw Sen Glywys ha pendra Caerwent yn Gwent (le romanek a Venta Silurum): y dre gernewek ha Kembra Dhyhow, le may teuth hag arwodhvos gonisogeth ha politegieth keltek keffrys ha bos omvyskys ynna. Ev a dhyskas Kembrek hag oberi a-barth Plaid Cymru, hag ev ow sewya y resegva avel arethor yn elektronek orth Kolji Casnewydd.

Genys ha megys y’n dre Aberfal yn hengov mororiethek, Ted re bia trenys avel sodhek radyo y’n Lu Lestri Marchont, ow kolya pell war an keynvor ha gonis war an kowbal dhe Steornabhagh (Stornoway) hogen. Rag displegya pella y resegva, re omdennsa a’n lu lestri may halla mos dhe’n bennskol orth Southampton, le may gradhyas gans mestronieth yn elektronek. Hemm a’n ledyas dhe sodhow-dyski dhe Golji Brunel yn Bristow ha dhe Gasnewydd.

Barbara, Archdruid, Ted
Esedhvos Kenedhlek 2002: Barbara Shaw - Mentenor a'n Ertach, Ted Chapman - Glywys Venta, gans Archderwydh Dr Robin Lewis.
Skeusenner Keith Shaw - Kaswydh

Kleves y vamm a gawsyas y dhehwelyans dhe Gernow hag ev a’s gwithas bys dh’y mernans. Ogas o ev ynwedh dh’y hwoer Sue ha pur brout o ev pan veu hi urdhys yn 2007. Y nith ha noy, Nessa ha Gareth, a’n kovha avel ewnter keresik ha kuv. Dres an termyn ma, y synsas ev soodh orth Kolji Kernow, Kammbronn, bys dh’y omdennans. Ena yth omros ev dhe lies lown a wre y dhidheuri: an yeth ha gonisogeth kernewek, Mebyon Kernow yn y vledhynnyow a-varr, an Parti Ekologieth (a dheuth ha bos diwettha an Parti Glas) ha skoodhyans rag kammhynsethow dres oll an bys, kyns oll yn Tibet.

Pan erviras an Orsedh y kodh dhedhi kavos gwiasva, y treylyas hi dhe Ted rag y sleyghneth, y gusul ha’y lavur krev, a gevros ev mar volonjedhek. An sewyans re beu bosva war’n Gwias yw nessa dhe vagas vyth y’n bys bardhek ha fenester varthusek rag gonisogeth kernewek tre ha tramor. Y teuth ha bos ynwedh oberador-kamera pup-prys y’n lok orth pub ehen a hwarvos kernewek, a Lowender Perran dhe solempnitys an Orsedh, a geskerdhow dhe dhiskwedhyansow, hag y kodh dhyn ni oll aswon an guntellva efan a hwarvosow kernewek fylmys a’gan beus, grassow dhe ober Ted.

Ted Chapman - Glywys Venta
Skeusenner: Susan Davey

Avel kowethyas war Gonsel an Orsedh, y hallav leverel y vos kavadow pup-prys rag skoodhyans ha kusul, fydhyadow hag effeythus yn kowal. Ev o omres yn tien dh’y gryjyansow hag y’s sewyas diwysyk: Positive News a veu lesrynnys pup-prys orth kuntellyansow an Konsel hag orth hwarvosow erel, y ebostyow ogas pub-dydhyek a dhros dh’agan attendyans chonsyow keffrys ha kammhynsethow, ha’gan kenertha dhe weytha ha dhe ri agan skoodhyans. Y fydh y deylu trist war y lergh, heb dout y’n bys, ha Ted a wra gasa spasow yn lies lown, a vydh kales fest dh’aga lenwel.




Ted, Perranporth 4th May 2010
Skeusenner: Helen Banks

Ni a borth kov Ted,

nebes gwargrom, adro y anow y vinhwarth bohes kel,
mara pe taklow a leversyn ni ow plasa yn ta.
Y terlemmi ev orth kowser, koweth koth po kar nowyth,
dh’ eva ena yn town moy es geryow. Ni a ranna ‘gan boos, ha’n tuyow oll kompass
a boynt dhe’n “gogledh gwir”- nag orth an kledh, mes gwelesigeth lanwes denel,
kessenyans y’n kolm a bubtra a vew,
mor, dor, bestes, an gwydh, an gwaneth, ha ni,
lanwes glas an norvys.

Hag yth o Kernow an vosva. Kernow yn hi hen ertaj,
hi syns ha gwelesydhyon hanter gwelys, meyn ha’n sonyow
neptra yw brassa ages garmow gwer ha gwerhesi;
sonyow y’n gwyns, mordonnow didrueth erbyn alsyow,
krodhvol bili herdhyes war’n arvor,
galowyow menowgh ydhyn esa omma
kyns nevra ny dheuth dhe dir ma dewdros dhenel.

Yth o’n klwyans anodho gans Ted,
An marner ynno, an ynjinor skentel, karer trenow,
tabels termynyow, lies lergh ha hynsyow horn,
ha hwath y’n myns na hag ynno dens jynn ha rosow
avel gorsavow bys yw bras yn feur,
ha gallosek ha gwann, kudhys hag yn tromm hewel
del yw pan slynk an howl yn mes an komolow,
ow kul yn kler bos puptra owr, ha glas... ha glas.

Yth o Ted glas,
bys ha’n evander ha’n downder anodho,
glas yn lel, glas yn talhus,
ha feusik en ni a wrug y aswon,
dhe gavos hyns dh’y vrys dyghtyes yn tien,
hag ev genen y’gan kylgh glas bys troos tir ma
a gamm ter dor ha nev, agan porth ni hag y dre ger ev y honan.

Treylyans gans Mick Paynter - Skogynn Pryv
dhyworth bardhonek Sowsnek gans Audrey Theodosia Bryant.

 

 

Dehwel dhe folen 'Dynargh - Newodhow'

Kernewek

Desyn an roswyth ha'n arwethyk yu ewnscryfys © 2001-2003 neshaver
an wyasva ma yu mentenys 2004-2010 Rob Follett Computer Services
Pup ymach yu ewnscryf Gorsedh Kernow marnas ef yu ken ascryfys