Keyndyr:
Gorseth Kernow re-omros dhe’n avonsyans a Gernewek a-ban vu selys y’n vledhen 1928. Ran 2 a’n Corf-laghys a-dheryf: “Amcan an Orseth yu dhe wytha ha deryvas Spyrys Kenethlek a Gernow avel Bro Geltek, ha dres oll ………. dhe gennertha studhyans ha defnyth a’n Tavas Kernewek”.
Yth-o an Orseth kesfundyer, gans an Kesunyans a Gowethasow Kernow Goth, Kesva an Tavas Kernewek yn 1967, may-fu res dhedhy an devar dhe dhysplegya Kernewek—dyskans, apposyansow, dyllansow ha whythrans. An gevren a brys ma yu mentenys hedhyu yn 2 forth:
- Consel an Orseth a-henow 2 gannas dhe’n Gesva. Y’n dedhyow-ma, un gannas yu sodhak-dyllansow an Gesva, hy ben yu kesordener Kessedhek Yeth ha Gerva (a-n-jeves an devar dhe barusy gerlyvrow ha dhe bredery a eryow noweth).
- ombrofyoryon neb a-sowen yn Peswara Grath (Avonsys) an Gesva yu profys rak barthsys ha degemerys yns ogas pup-prys.
Y’gan dedhyow yma neb camgemeryans yn-kever safla an Orseth war desten an lytherenyeth. Pan dhallathas dathel lytherenyethek yn 1987, Consel an Orseth a-ervyras may-pesya an coljy defnythya Kernewek Unys rak hy solempnytys, kesscryf, henwyn bardhek ha kesstryfow bys pan ervyrra ken brassa ran an vyrth dhe’n Orseth Deges. Hem a-vu desynys dhe dhesedha an Orseth a-ugh an dathlow ha dre vras sowyn re-bu ow-cul yndella. Wosa henna, re-ygerys an kesstryvow ha henwyn bardhek dhe gen furfow lytherenyethek.
Gorseth Kernow a-scodhyas yn-tywysyk an caskergh a 7 bledhen rak aswonans Kernewek herwyth Chartour Consel Europa rak Yethow Ranvroek ha Le-usys, hag a-sowenas yn 2002. Ynweth, an Orseth a-waryas rol lun y’n dowlen dhe dhysplegya Stratejy rak dysplegyans an yeth (dyllys mys-Genver 2005) ha’y hannas o caderyer bagas-obery an Stratejy dyworth 2002-2005. Yth-yu hy lemmyn esel lun a Gescowethyans an Tavas Kernewek.
Y’n dedhyow ma, eseleth an Orseth yu a-dro dhe 490 hag yma byrth neb a-wra defnyth a bup system cafadow. Ny-wharva whythrans-vyth rak desmygy py lyes a-dhefnyth pup system. Re-welsyn-ny mur a ancombrynsy yn cuntellesow an Consel ha dhe’n Orseth Deges bledhenyek yn-kever sygerneth ervyra an dhathel lytherenyethek. An Consel re-dhynerghys desedhans lynen-varow ha scodhya an argerth usy ow-pesya.
Ny-yl an Orseth meneges scodhyans rak un system a lytherenans, mes desedhys gwell yu-hy ages pup bagas aral dhe gemeres gwel a-ugh an safla cowal. Acordys yw an Consel orth an elvennow kemyn a-sew:- Consel a-grys bos an mortyd ow-resek a-barth Kernewek, gans scodhyans polytykel ha kesclywans socyel drehevys dres lyes bledhen, hag y-whrussa domwhelans mur scullya an scodhyans ma, ow-tystrewy oll an ober gwres gans byrth hag erel dhe dhrehedhes an poynt plegadow-ma
- Yth-yu oll an gusul degemerys gans movyans an yeth Kernewek dyworth ranvroyow yethek yn powyow erel bos res dhe Gernewek kemeres cammow bras, dres oll gans an yowynkes, rak surhe y safla. Y-coth bos pup-tra gwres a-yllyr rak sempelhe an argerth-na
- Res yu porres stryvya dhe surhe y-s-tevydh an yeth oll an daffar materyel ha denyl a res rak mos gans Kembrek hag Ywerdhonek war an Skel a Yethow yn scolyow-nessa yn mys-Gwyngala 2007
- Gorseth Kernow a-ynny pup barth-oll dhe gemeres lynen bosethek y’ga dustuny personek dhe’n Desedhek, ow-teryvas poran an praga y-crysons bos aga gwella furf an moyha gwyw rak adhyskans ha defnyth poblek
- Gorseth Kernow a-vyn pesya hy scodhyans ledan rak Kernewek pynag a-vo an ervyransow kemerys yn-kever lytherenyeth yn adhyskans ha defnyth poblek.
Lowender Peran 2006. |
