Castel Lanstefan

Ystory Kernewek ha Lanstefan
 

 
Dysquedhyans scryfys adro dhe Eglos Keltek ha'n Myghterneth Kernow yu scant, mes an cuntell a henwyn Lann adro dhe Lanstefan yu mur y vry. An dethlyver a Syns Kernewek a'n dewetha ran an 14ves cansbledhen dyworth Pryorjy Lanstefan yu an pen-covath a'n par ma kefys yn Kernow hy honen. Naw myldyr dhe'n dyghow a Lanstefan dhe Wun Hingston, an Dhanow a omjunnyas gans an Gernewyon yn batel an 9ves cansbledhen erbyn an Sawson. Yn 926 Athelston "a dhyvroas an Gembryon dhe le pella es an Tamar" ha bys y'n jeth hedhyu Lanstefan re bu tre an or.

Dunheved ha Lanstefan dres an cansbledhynnow wosa an Tryghans Normanek (1066) o an penorsavow breselek hag eglosek ajy dhešn Conteth (dewetha Ducheth) a Gernow. An dynas mur ma ašn osow cres hašy dhrog-prysons aswonys kens avel "Castel Fell", o an cres bysy a fe efan hag a ystynnas ašn "Tamar dhe Ben an Wlas." Dres 700 bledhen yth o an cres a Wovernans Kernewek. Ynter 1140 ha 1176 Yurl Kernow a afydhyas an gwyryow a LANSTONE yn deryvas "Dhšy bobel oll" mar pens y "Franks, Angles po Walense." An Franks, campollys kynsa, o hep mar Frynkyon Normanek, hašn Walense, campollys dewetha, o an Vrythonyon Gernewek po "Kembryon".

Lanson castleDres an Vresel Cyvyl, yth esa an Gernowyon ow batalya rag aga gwyryow specyal Royalyst, kens oll an Ducheth hašn Stenegow. Stoyle a lever yn 1646, "An Gernowyon a welas an vresel avel batel ynter Pow Saws ha Kernow magata avel omlath ynter an Myghtern hašn Seneth." Yn hevelep pan gerdhas Syr Richard Grenville dhe Lanstefan, ef a dhesedhas soudoryon Gernewek a-hes an Tamar hašga dyllas gans an dyscans dhe synsy "soudoryon estren oll yn-mes ašn konteth." Grenville a assyas usya "clewans arbennek" dhe guntel scodhyans rak an caus Royalyst hag a brofyas towl dhešn Pensevyk hag a wrussa, mar pe comendys, creatya Kernow hanter-dystak. Syr Richard a dhanvonas nebes lytherow dhešn dusjentyl an conteth to onvetya ganso dhe LANSON (sic) yn mys Kevardhu 1645. Gwra notya yth assay Ystory Clarendon duhe hanow Syr Richard. Y hyllyr tyskenna an maner omdhon a dus yn Lanstefan ašn gwyr bos prowt yn 1704 an gerens revya a Hugh Piper a Lanstefan re wrussa servya yšn Vresel Cyvyl gans Syr Richard yšn Lu Kernewek orth an omsettyans a Aberplym.

Orth an brusly Lanstefan yn 1678 an Arluth Penjustys esa ow vysytya a dhowtyas mar esa covathow SCRYFYS a Gernewek "whath yn few." Avel gorthyp an gwlascarer mur mes dyspresys na Wm Scawen a ascoras assay a 100 folen henwys Antiquities Cornu-Brittanic po Memorial of the Primitive Speech of Cornwall. Yn tryst an ober ma yu ancoth dhe vrassa ran a dus yn Kernow yšn jeth hedhyu.

Tus bal a dhefnythyas an hanow Lanstefan rak tre yn Tasmanya. Y hyllyr gweles whath an lytherenyeth LANSON war bul yn Bosvenegh gans bys usy ow poyntya worštu hašn forth A30 noweth.

 

CAMPOLLANSOW HA REDYANS PELLA

The Histories of Launceston and Dunheved, by Richard Peter (Town Clerk) and son, published in Plymouth, 1885

Medieval Cornwall, by Rev L.E. Elliott-Binns DD, Canon of Truro, Methuen, London, 1955

The Saints of Cornwall, Nicholas Orme (Professor of History in Exeter), published by Oxford University, 2000

West Britons, by Mark Stoyle (Senior Lecturer in History at the University of Southampton) published by University of Exeter Press, 2002

Castles of Cornwall, Mary & Hal Price, Bossiney Books, 1980


 

green line
  English version of this page
green line

Web design and logo copyright © 2001-2003 neshaver
All images copyright © The Gorseth of Cornwall unless otherwise attributed